Het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente Alphen aan den Rijn telt 60 pagina’s. 60 pagina’s vol plannen, voornemens en beloftes. Bij mij bleef na het lezen één woord hangen, dat in totaal 7 keer in de tekst voorkomt: hoopvol. Waarom? “Hoopvol” verandert het speelveld.

In plaats van krampachtig vasthouden aan een verleden dat nooit bestond, geloven in een betere toekomst. In plaats van vechten, strijden, afzetten tegen, kunnen dromen, spelen, uitkijken naar. In plaats van stilstand ontstaat richting. In plaats van zwaarte en angst, lichtheid en vrolijkheid. In plaats van vastklampen aan de status quo, werken aan verandering.

Werken ja, want hoopvol blijven vereist veel inspanning en volharding (in het coalitieakkoord wordt hoopvol dan ook meestal gebruikt in combinatie met realisme). Een hoopvolle toekomst komt niet vanzelf, daar moet je iets voor doen, daar moet je veel voor doen. Juist door hoop wordt dat mogelijk, kun je volhouden bij tegenslag.

In Afrika zag ik hoeveel verschil hoop maakt. In Zuid-Soedan, net onafhankelijk toen ik er woonde en werkte, was er niets, functioneerde er niets (geen stromend water, geen elektra, geen afvalophaal, voor veel mensen regelmatig geen eten) maar er was wel de hoop dat het beter ging worden. Dat leidde er toe dat mensen gingen samenwerken, voor elkaar zorgden en anderen iets gunden.

Tegelijk vervliegt hoop als sprake is van autoritaire machthebbers, groot geworden in afgunst en zucht naar macht. Dat is niet alleen in Zuid-Soedan duidelijk geworden, ik maakte het ook mee in Kameroen, ooit bijna een midden-inkomensland, maar na bijna 40 jaar onder dezelfde president en de corrupte entourage die hem in het zadel houdt afgegleden naar een land in (burger)oorlog, toenemende armoede en onderdrukking. Zonder hoop voor de toekomst telt slechts het belang van de eigen groep en wordt het algemeen belang irrelevant.

Jammer genoeg lijken ook in Nederland de hoop en het algemeen belang het steeds vaker te verliezen van de rancune en het smalle eigenbelang. Daar wordt een samenleving niet alleen niet leuker van, maar uiteindelijk ook voor niemand beter. Mooi dus dat in Alphen aan den Rijn we weer hoopvol kunnen zijn en samen aan een betere toekomst kunnen werken.